Cmentarze żydowskie – trudna pamięć – rozmowa online z Krzysztofem Bielawskim

Cmentarze żydowskie – trudna pamięć – rozmowa z Krzysztofem Bielawskim, autorem książki „Zagłada cmentarzy żydowskich” Prowadzenie: Kornelia Kurowska

Spotkanie odbędzie się w środę, 9 grudnia br. o godz. 18.00 i będzie transmitowane na żywo na profilu facebookowym Borussia.Olsztyn oraz na kanale YouTube Borussii pod linkiem:

https://www.youtube.com/watch?v=nE-3C4FCy2E

Dziś mija 30 lat od dnia rejestracji Wspólnoty Kulturowej „Borussia”

Siódmego grudnia 1990 roku Sąd Wojewódzki w Olsztynie zarejestrował stowarzyszenie pod nazwą Wspólnota Kulturowa „Borussia”. W ten sposób zwieńczone zostały wielomiesięczne dyskusje programowe. Ich efektem był „Manifest”. Pierwszym przewodniczącym został Robert Traba. Kazimierz Brakoniecki przyjął misję tworzenia kwartalnika. Już w kilka miesięcy później ukazała się pierwsza publikacja „Biblioteki Borussii” – reedycja w nowym opracowaniu Ilustrowanego przewodnika po Mazurach pruskich i Warmii Mieczysława Orłowicza, a wkrótce tłumaczenie dzieła z połowy XIX wieku Idea polskości mazurskiego Niemca, Ferdynanda Gregoroviusa. Finałem roku pierwszego była międzynarodowa konferencja „Prusy Wschodnie – dziedzictwo i nowa tożsamość”.

Echo medialne przerosło najśmielsze oczekiwania twórców. O „Borussii” pisano i mówiono od dzienników i rozgłośni regionalnych przez „Gazetę Wyborczą” i „Tygodnik Solidarność” po audycje Tadeusza Nowakowskiego na falach Radia Wolna Europa. Profesor Tadeusz Chrzanowski na łamach „Tygodnika Powszechnego” swój entuzjastyczny artykuł zakończył frazą: „Nie dajcie się chłopcy i dziewczęta, trzymajcie kurs. Najwyższy czas budować Polskę realną: to znaczy taką, która jest zakorzeniona i w przeszłości, i w teraźniejszości, boć to przecież jest nasza Polska!” Spuentowałem ją równie entuzjastycznym niedowierzaniem: „Wytrzymamy! (?)”. Wytrzymaliśmy!

„Manifest” i apel Tadeusza Chrzanowskiego pozostają aktualne. Jest to dowód, że autentycznie twórcza wizja i kreatywne działanie nie starzeją się. Może być to także powód frustracji, że po 30 latach musimy znowu przypominać elementarz demokratycznych zasad. Jedno jest pewne: „Borussia” pokazała, jak niemożliwe, staje się możliwym; jak idea przekształca się w twórcze działanie i tworzenie wartości.

I tak trzymajmy!

Robert Traba

Przypominamy TEKST MANIFESTU BORUSSII

 

„Cmentarze żydowskie – trudna pamięć” – spotkanie online z Krzysztofem Bielawskim | środa, 9 grudnia godz. 18.00

Zapraszamy na spotkanie online „Cmentarze żydowskie – trudna pamięć” – z historykiem i publicystą Krzysztofem Bielawskim, autorem książki „Zagłada cmentarzy żydowskich”, rozmawiać będzie Kornelia Kurowska.

Spotkanie odbędzie się w środę, 9 grudnia br. o godz. 18.00 i będzie transmitowane na żywo na profilu facebookowym Borussia.Olsztyn oraz na kanale YouTube Borussii pod linkiem:

https://www.youtube.com/watch?v=nE-3C4FCy2E

Publikacja Krzysztofa Bielawskiego dokumentuje najnowszą, powojenną historię nekropolii żydowskich w Polsce. „Zagłada cmentarzy żydowskich” to lektura wstrząsająca, bo ukazująca ogromną skalę bezpowrotnych zniszczeń – spośród ok. 1200 cmentarzy żydowskich na terenach obecnej Polski wszystkie właściwie uległy dewastacji i popadły w zapomnienie. Na setkach z nich nie znajdziemy już nagrobków. Nierzadko w miejscu, gdzie spoczywają ludzkie szczątki, wznoszono budynki, urządzano place zabaw, parki i pola uprawne.

Krzysztof Bielawski bada i dokumentuje historię żydowskich cmentarzy od 2005 r., prowadzi portal internetowy www.cmentarze-zydowskie.pl i jako specjalista ds. dziedzictwa żydowskiego pracuje w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Rozmowę poprowadzi Kornelia Kurowska

Organizatorzy wydarzenia: Fundacja Borussia, Stowarzyszenie WK Borussia, Stowarzyszenie B’Jachad, Forum Dialogu Publicznego

Wsparcie finansowe: Goethe-Institut w Warszawie, Fundacja im. Róży Luksemburg

Ciemność i partnerzy – rozmowa online z litewskim pisarzem Sigitasem Parulskisem

W ramach trwającego w 2020 roku wirtualnie Festiwalu Mendelsohna pod hasłem HORYZONTY zapraszamy na spotkanie z Sigitasem Parulskisem – litewskim pisarzem, poetą, eseistą i krytykiem literackim. Okazją do spotkania jest ukazanie się w Polsce powieści Parulskisa „Ciemność i partnerzy” [Tamsa ir partneriai] – książkę w przekładzie Izabeli Korybut-Daszkiewicz wydało Wydawnictwo Czarne. Spotkanie z Autorem poprowadzi dr Alina Kuzborska.

LInk do spotkania na kanale YouTube: https://youtu.be/zIQg9lZ-SP8

W Litwie powieść „Ciemność i partnerzy” ukazała się w 2012 r. i wzbudziła wiele kontrowersji. Krytyka pomijała ją początkowo milczeniem, pojawiały się zarzuty, że autor „kala własne gniazdo”. Sigitas Parulskis wsadził bowiem przysłowiowy kij w mrowisko, odkrywając na łamach książki niechlubne karty historii Litwy. Powieść opowiada o Zagładzie Żydów litewskich.
Główny bohater, Vincentas, jest fotografem i mieszka w Kownie. W czasie zawieruchy początku wojny, która wkracza na Litwę nomen omen sowiecką w czerwcu 1941 r., zawiera pakt z niemieckim esesmanem-estetą. W zamian za uratowanie życie swoje i swojej żydowskiej kochanki zobowiązuje się do dokumentowania aktów śmierci najżarliwszych wrogów hitlerowców – Żydów. Mimowolnie Vincentas staje się świadkiem koronnym Zagłady, której dokonują litewskie bataliony śmierci.

 

Premiera filmu o Marcelu Kruegerze – olsztyńskim pisarzu miejskim | piątek (21 lutego) godz. 18.00 | Kino Studyjne Awangarda 2

Fundacja BORUSSIA wspólnie z Samorządem Miasta Olsztyna zapraszają na polską premierę filmu o Marcelu Kruegerze olsztyńskim pisarzu miejskim w roku 2019. Będzie ona okazją do przypomnienia postaci Marcela Krugera, który przez pół roku był pisarzem miejskim w Olsztynie. Obraz stworzyli uczniowie Liceum Filmowego w Poczdamie.

Pisarz Miejski zawitał do Olsztyna w maju ubiegłego roku. Mieszkał tu, spotykał się z mieszkańcami, odwiedzał bardziej i mniej popularne miejsce i dzielił się refleksjami o życiu w mieście nad Łyną. W stolicy Warmii i Mazur pisał m.in. o projektach realizowanych przez lokalną społeczność, o dziejach swojej rodziny, o miejscach, które odwiedzał.

Marcel Krueger urodził się w 1977 roku w Solingen w Nadernii Północnej-Westfalii, dziś mieszka w Irlandii. Jest pisarzem, redaktorem i tłumaczem. Tematy do swojej pracy znajduje czerpie z historii Europy i podróży po świecie.

Program wydarzenia:

18.00   Uroczyste otwarcie

18.10   Seans filmowy

18.50   Spotkanie z udziałem twórców filmu z Liceum Filmowego w Poczdamie, Marcela Kruegera Pisarza Miejskiego, Magdaleny Gębali z Niemieckiego Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej oraz Kornelii Kurowskiej Prezes Fundacji BORUSSIA.

Prowadzenie Łukasz Śłusarczyk, tłumaczenie: Barbara Sapała

Zapraszamy do lektury bloga Marcela Krugera: http://www.pisarz-miejski-olsztyn.com/marcel-krueger/

 Projekt rezydencji literackiej realizowany we współprac z Niemieckim Forum Kultury Europy Środkowej i Wschodniej w Poczdamie

Prusy Wschodnie. Wspólnota wyobrażona | Dyskusja z udziałem prof. H. Orłowskiego i dr. R. Żytyńca

Dyskusja z udziałem prof. Huberta Orłowskiego (Poznań) i dr. Rafała Żytyńca (Ełk), wydawców 49. tomu Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej.
Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „Akademia Borussii”.

Projekt współfinansowany przez Gminę Olsztyn i Goethe-Institut w Warszawie.

Prusy Wschodnie. Wspólnota wyobrażona. | Dyskusja z udziałem prof. Huberta Orłowskiego i dr. Rafała Żytyńca | 28 listopada 2019 godz. 17.00

Zapraszamy do Domu Mendelsohna na spotkanie z cyklu „Akademia Borussii” w czwartek 28 listopada o godz. 17.00 na dyskusję z udziałem prof. Huberta Orłowskiego i dr. Rafała Żytyńca.

Okazją do spotkanie stało się wydanie 49. tomu Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej – zbioru tekstów naukowych, literackich i publicystycznych, które ukazują różne aspekty procesu konstruowania i negocjowania „wschodniopruskości” (Robert Traba), konflikty pamięci oraz próby ich przezwyciężenia poprzez podanie w wątpliwość monolitycznych wzorców tożsamości regionalnej.

Hubert Orłowski– germanista, emerytowany profesor zwyczajny UAM, związany ze stowarzyszeniem Wspólnota Kulturowa Borussia w Olsztynie. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Jego specjalności to: literatura i kultura niemiecka ze szczególnym uwzględnieniem okresu Trzeciej Rzeszy, teoria narracji, semantyka historyczna i badania nad stereotypami. Jest autorem m.in. monografii „Literatura w III Rzeszy”, „Polnische Wirthschaft. Nowoczesny niemiecki dyskurs o Polsce”, „Dzieje kultury niemieckiej” (współautor). Redaguje serię wydawniczą (do tomu 35 wespół z Christophem Kleßmannem) „Poznańska Biblioteka Niemiecka”. Wyróżniony Orderem Zasługi I Klasy Republiki Federalnej Niemiec (2007). Doktor honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (2005) oraz Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (2009). Laureat nagrody im. Friedricha Bollnowa Niemieckiej Akademii Jerzyka i Literatury (Darmstadt 2016).

Rafał Żytyniec– dr, kulturoznawca, studiował we Frankfurcie nad Odrą oraz w Moguncji. W latach 2006-2011 pracownik naukowy Centrum Badan Historycznych PAN w Berlinie, w latach 2012-2018 adiunkt Działu Historycznego, a od 1.02.2019 r. dyrektor Muzeum Historycznego w Ełku. Zainteresowania badawcze: historia literatury i kultury Prus Wschodnich ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Warmii i Mazur, historia i współczesność polsko-niemieckich stosunków kulturowych, II wojna światowa w pamięci zbiorowej Polaków i Niemców.

Wsparcie finansowe cyklu „Akademia Borussii”: Goethe-Institut w Warszawie i Urząd Miasta Olsztyna.

Spotkanie autorskie z olsztyńskim pisarzem miejskim Marcelem Kruegerem

Zapraszamy do Domu Mendelsohna na spotkanie z kończącym swój pobyt w Olsztynie pisarzem miejskim Marcelem Kruegerem i jego tłumaczką Barbarą Sapałą. Marcel i Barbara przedstawią część tekstów opublikowanych na blogu pisarza miejskiego, a także przeczytają po polsku, niemiecku i angielsku fragmenty z książek Marcela i jego nowych tekstów poświęconych Olsztynowi i Warmii. Z Robertem Lesińskim z Polskiego Radia Olsztyn rozmawiać będą o pisaniu, a także o tym, jak Marcel postrzega Olsztyn i jakie doświadczenia przyniosło mu stypendium pisarza miejskiego. Każdy będzie mile widzianym gościem.

Zapraszamy na blog Marcela Kruegera: http://www.pisarz-miejski-olsztyn.com

BACK