Brakoniecki Forever! | sobota 10 grudnia godz. 17.30 | Dom Mendelsohna

W najbliższą sobotę, 10 grudnia o godz. 17.00 zapraszamy na wyjątkowy wieczór – swoje 70. urodziny będzie obchodził Kazimierz Brakoniecki – poeta, pisarz, tłumacz, animator kultury, współzałożyciel „Borussii” i pierwszy redaktor naczelny czasopisma pod tym samym tytułem, laureat licznych nagród za twórczość kulturalną i literacką.
Na urodzinowy benefis naszego borussiańskiego ojca-założyciela, Warmińskiego Buddy, światologa zapraszamy Borussian, Przyjaciół, Znajomych, Sympatyków i Czytelników. W sobotni wieczór chcemy wspólnie fetować intelekt i galaktyczną wrażliwość Autora.

W programie wieczoru:
Laudacja dla Jubilata: prof. Leszek Żyliński (UMK Toruń)
Prezentacja najnowszej książki Kazimierza Brakonieckiego „Dziennik olsztyński 1989-1993” (Wydawnictwo CONVIVO, współpraca WK „Borussia”)
Wystąpienia Szacownych Gości

Zapraszamy do udziału!

Organizatorzy i partnerzy:
Fundacja Borussia
Wspólnota Kulturowa Borussia
Goethe-Institut w Warszawie
Wydawnictwo Convivo

Festiwal Mendelsohna – zapraszamy na wydarzenia 6, 9, 10 i 11 grudnia 2022!

Grudzień to ostatni miesiąc tegorocznego Festiwalu Mendelsohna odbywającego się w 2022 roku pod hasłem „Granice.”
Co przed nami w tym tygodniu?

✅ wtorek, 6.12.2022 godz. 17.00
Dom Mendelsohna ul. Zyndrama z Maszkowic 2
Momenty kluczowe – polsko-niemieckie laboratorium artystyczne nieopowiedzianych historii
Prezentacja projektu z udziałem artystów Diany Wesser z Lipska i Grzegorz Gromek z Olsztyna
✅ piątek, 9.12.2022 godz. 17.00
Dom Mendelsohna ul. Zyndrama z Maszkowic 2
Zawód: historyk – spotkanie z prof. Andrzejem Friszke
Prowadzenie: prof. Robert Traba
W dyskusji wezmą udział Jan Olaszek i Tomasz Siewierski – współautorzy książki „Zawód: historyk”
✅ sobota, 10.12.2022 godz. 17.00
Dom Mendelsohna ul. Zyndrama z Maszkowic 2
Jubileuszowe spotkanie Borussian, Przyjaciół, Znajomych, Czytelników z Kazimierzem Brakonieckim
✅ niedziela, 11.12.2022 godz. 13.00
Dom Mendelsohna ul. Zyndrama z Maszkowic 2
Święta żydowskie i chrześcijańskie- tradycje i zwyczaje – warsztaty plastyczne: Kartki świąteczne. Prowadzenie: Ewa Pohlke

Zapraszamy do udziału.
Wstęp wolny!

Wsparcie finansowe Festiwalu Mendlesohna: Goethe-Institut w Warszawie, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Fundacja im. Róży Luksemburg.
* * *
Motyw graficzny: Ewa Pohlke
Oprawa graficzna: Andrij Fil

ODWOŁANE – Planeta Piołun – spotkanie autorskie z Oksaną Zabużko | sobota 26.11. godz. 18.00 | Dom Mendelsohna

W najbliższą sobotę z publicznością Festiwalu Mendelsohna 2022 spotka się Oksana Zabużko, jedna z czołowych ukraińskich pisarek, autorka ponad dwudziestu książek, laureatka nagród krajowych i zagranicznych, ostatnio nagrody Rady Miasta Krakowa im. Stanisława Vincenza.
Zapraszamy na spotkanie autorskie, które odbędzie się 26 listopada o godz. 18.00 w Domu Mendelsohna. Spotkanie poprowadzi Ewa Romanowska.
Oksana Zabużko (ur. 1960) – poetka i eseistka, autorka tekstów filozoficznych. Wykładała na uniwersytetach w USA (Pensylwania, Harward, Pittsburgh). Na stałe mieszka w Kijowie. Jej książki i artykuły zostały przetłumaczone na języki: polski, angielski, francuski, niemiecki, czeski, węgierski, chorwacki, bułgarski, rosyjski, perski. W Polsce wydano powieści Badania terenowe nad ukraińskim seksem (2003) i Muzeum porzuconych sekretów (2012), zbiór opowiadań Siostro, siostro (2007) i wywiad rzekę Ukraiński palimpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską (2013). W 2022 r. nakładem wydawnictwa Agora ukazał się zbiór esejów „Planeta Piołun” (przeł. K. Kotyńska, A. Łazar, J. Majewska).
Zapraszamy do udziału.
Wstęp wolny! Ilość miejsc ograniczona.
Wsparcie finansowe Festiwalu Mendelsohna: Goethe-Institut w Warszawie, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Fundacja im. Róży Luksemburg.
* * *
Motyw graficzny: @Ewa Pohlke
Oprawa graficzna: @Andrij Fil

Wystawa rzeźb „Wędrówki Mojżesza” | Niedziela 13 listopada godz. 16.00 | Dom Mendelsohna

W niedzielę, 13 listopada o 16.00 zapraszamy do Domu Mendelsohna na wernisaż wystawy rzeźb „Wędrówki Mojżesza” i spotkanie z jej pomysłodawcą i kuratorem Daumantasem Todesasem.

Wydarzenie odbywa się pod patronatem honorowym Ambasady Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej i jest organizowane we współpracy z Litewskim Instytutem Kultury oraz Departamentem ds. Mniejszości Narodowych Republiki Litewskiej.

Wystawa „Wędrówki Mojżesza” nawiązuje do jednej z prac litewsko-żydowskiego rzeźbiarza Jakovasa Bunki. Jakovas Bunka (1923-2014) był artystą ludowym, który w swojej twórczości podejmował tematykę Zagłady. Bunka był m.in. twórcą rzeźby przedstawiającej Mojżesza trzymającego tablice z Dekalogiem oraz najważniejsze symbole judaizmu: menorę i gwiazdę Dawida, która została ustawiona w 1986 r. w miejscowości Plateliai (Płótele) dla upamiętnienia 30 żydowskich mieszkańców rozstrzelanych przez nazistów w czasie II wojny światowej. W 2016 r. rzeźba zawaliła się – uratowała się z niej jedynie oryginalna głowa Mojżesza, którą później poddano renowacji i konserwacji.

Daumantas Levas Todesas – litewski działacz społeczny, zaangażowany w ratowanie i ochronę dziedzictwa żydowskiego na Litwie – postanowił utrwalić dla potomnych historię Zagłady na Litwie, a jednocześnie zachować pamięć o niezwykłym twórcy Jakovasie Bunce. Zamówił gipsowe repliki głowy Mojżesza, a kilkunastu artystów zaprosił do współpracy i ozdobienia ich. W ten sposób powstała kolekcja barwnych rzeźb, które są kopiami dzieła Jakovasa Bunki, a jednocześnie odzwierciedlają niezwykle oryginalne i różnorodne wizje kilkunastu artystów.

Wystawa prezentuje prace twórców z Litwy, Łotwy, Ukrainy i Polski, którzy włączyli się do niezwykłej akcji upamiętniania, zainicjowanej przez Daumanstasa Levasa Todesasa.
Są wśród nich:
Adomas Jacovskis ǀ Ewa Pohlke ǀ Solomonas Teitelbaumas ǀ Ilja Bereznickas ǀ Raimondas Savickas ǀ Leo Ray ǀ Dimitrij Gutov ǀ Daiva Kairevičiūtė ǀ Matvei Vaizberg ǀ Algirdas Mikutis ǀ Mindaugas Šnipas/ Tatjana Kazimierėnienė ǀ Mindaugas Šnipas / Aleksandra Jacovskytė ǀ Mindaugas Šnipas ǀ Aloyzas Janušauskas ǀ Rimas Keturka

Wystawa „Wędrówki Mojżesza” była już pokazywana w wielu litewskich miejscowościach. Prezentacja w Olsztynie to pierwszy jej pokaz w Polsce.

Podczas wernisażu w Domu Mendelsohna będziemy mieli okazję zobaczyć prace kilkunastu artystów oraz wziąć udział w spotkaniu się z kuratorem projektu Daumantasem Levasem Todesasem.

Serdecznie zapraszamy na wszystkie wydarzenia! Wstęp wolny!

Wsparcie finansowe Festiwalu Mendelsohna: Goethe-Institut w Warszawie, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Fundacja im. Róży Luksemburg.

* * *

Motyw graficzny: Ewa Pohlke
Oprawa graficzna: Andrij Fil

VII Festiwal Mendelsohna „Granice” 21.10.-21.12.2022 | Zapraszamy!

Serdecznie zapraszamy na tegoroczny Festiwal Mendelsohna! VII edycja festiwalu odbywa się w roku jubileuszowym – w 135. rocznicę urodzin patrona naszego wydarzenia – architekta i wizjonera, urodzonego w 1887 r. w Olsztynie.

W tym roku w programie festiwalu, który odbywać się będzie od 21 października do 21 grudnia znajduje się blisko 30 różnych wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Zapowiedzi kolejnych wydarzeń znajdą Państwo na naszej stronie internetowej oraz oraz na fanpega’ch: facebook.com/Borussia.Olsztyn  i facebook.com/festiwalmendelsohna.

Zainicjowany przez olsztyńską „Borussię” Festiwal Mendelsohna tworzy przestrzeń do debat wokół aktualnych przemian kulturowych i społecznych w regionie, Polsce i Europie, promuje środowiska i działania obywatelskie, ukazując znaczenie twórczości architekta Ericha Mendelsohna oraz szerzej – wielokulturowego dziedzictwa regionu.

Program do pobrania: PROGRAM RAMOWY FESTIWALU MENDELSOHNA PAŹDZIERNIK 2022

Festiwal Mendelsohna odbywa się dzięki wsparciu finansowemu: Goethe-Institut Warszawa, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Fundacja im. Róży Luksemburg.

Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny. Zapraszamy do udziału!

TamaraFest w Domu Mendelsohna 19 maja o godz. 18.00

Zapraszamy 19 maja o godz. 18.00 na TamaraFest czyi święto Tamary Bołdak-Janowskiej, pisarki, poetki, eseistki, związanej ze Stowarzyszeniem Wspólnota Kulturowa „Borussia” od początków jego istnienia. Jej twórczość wpisuje się w borussiańskie rozumienie tego co lokalne i uniwersalne oraz tego, jaką rangę ma opowiadanie o przeszłości dla przyszłości Europy i świata. Mówiąc o swoich białorusko-tatarskich korzeniach, o swoim rozumieniu feminizmu, swoim pojmowaniu istoty człowieczeństwa, jest artystką i myślicielką ważną nie tylko w naszym regionie. Fetujmy więc Tamarę, czytajmy ją, świętujmy jej istnienie.

W trakcie uroczystości wzniesiemy toast za pomyślność naszej bohaterki! Będzie można również nabyć książki Tamary Bołdak-Janowskiej po zadziwiająco niskich cenach.

Prowadzenie: Joanna Wilengowska

Wydarzenie objęte honorowy patronatem Prezydenta Olsztyna

Partner wydarzenia: Olsztyński Teatr Lalek

Wsparcie finansowe: Goethe-Institut w Warszawie

Motyw graficzny: Andrij Fil

Wernisaż wystawy Adama Smo Smoczyńskiego „Nie będziesz miał innego Słońca przede mną”, piątek 27.08.2021 godz. 17.00

Serdecznie zapraszamy na wernisaż wystawy Adama Smo Smoczyńskiego „Nie będziesz miał innego Słońca przede mną”, który odbędzie się w piątek, 27 sierpnia 2021 r. godz. 17.00 w Domu Mendelsohna (ul. Zyndrama z Maszkowic 2, Olsztyn)

Adam Smo Smoczyński to artysta plastyk, twórca filmów animowanych, dokumentalnych, eksperymentalnych oraz teledysków. Jest absolwentem Liceum Plastycznego w Olsztynie i Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Studiował na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Liège. Twórca teledysków i opraw wizualnych koncertów oraz spektakli teatralnych. Wielokrotnie nagradzany na YACH Film Festival i Agfa Young Designers.
W twórczych działaniach łączy doświadczenia z różnych dziedzin sztuki i swoje naukowe fascynacje. Eksperymentuje z materiałami i technikami plastycznymi, tworząc autorskie przestrzenne obrazy.

Zainspirowany historią Domu Mendelsohna, dawnej Bet Tahary, i symbolicznym przesłaniem tego miejsca, a jednocześnie postacią Mikołaja Kopernika, Adam Smo Smoczyński zaprasza publiczność do wspólnej refleksji nad symbolicznym miejscem styku sztuki i nauki. Za sprawą instalacji „Nie będziesz miał innego Słońca przede mną” Dom Mendelsohna staje się przestrzenią wystawienniczą dla kompozycji obiektów, a jednocześnie jej elementem.

Adam Smo Smoczyński o swojej instalacji „Nie będziesz miał innego Słońca przede mną”:
Prezentacja w Domu Mendelsohna to zestaw prac zainspirowanych relacjami człowieka z ciałem niebieskim, do którego – z uwagi na postać pewnego wielkiego astronoma – z Olsztyna „najbliżej”.
Słońce, bo o nim mowa, jest nieustającą inspiracją zarówno artystów, jak i naukowców. Było bóstwem dawnych cywilizacji, symbolem życia. Niezależnie skąd pochodzimy, gdzie mieszkamy, jakim językiem mówimy, Słońce wyznacza rytm naszego życia. W sensie czasu istnienia Słońca, jesteśmy w okresie optymalnej szansy na rozwój naszej cywilizacji. Skazani na pętlę postępu, nie myślimy o tym, że nasza gwiazda posiada swoją gwałtowną i niszczycielską moc. Jako ludzie nie możemy nadmiernie wystawiać się na jej promieniowanie. Nie możemy nawet swobodnie podnieść wzroku i przyjrzeć się jej naszymi ludzkimi oczami. Nie wiemy, kiedy jej skierowany ku Ziemi elektromagnetyczny cios może odcisnąć na elektronicznej cywilizacji niszczycielskie piętno i… przenieść nas ponownie do jaskiń.
Słońce, Ziemia i ludzkość to twórczy „melanż”.
Pod kopułą Domu Mendelsohna Adam Smo Smoczyński stworzy „portal” do podróży ku naszej dziennej gwieździe. Podróży, do której i my zapraszamy.

Wystawa będzie prezentowana w Domu Mendelsohna do 27 września br.

BORUSSIA – SPIS TREŚCI

W czerwcu minęło 15 lat od powstania Fundacji BORUSSIA – młodszej siostry Stowarzyszenia Wspólnota Kulturowa „Borussia”.

Swoim działaniami staramy się aktywnie odpowiadać na wyzwania, przed którymi stają współcześnie mieszkańcy Warmii i Mazur, Polski, Europy, skupiając się na działalności edukacyjnej i aktywności obywatelskiej.

W zabytkowym budynku dawnej Bet Tahary, zaprojektowanym przez Ericha Mendelsohna (1913) mieści się prowadzony przez „Borussię” ośrodek edukacji obywatelskiej i niezależnej kultury.

Z okazji rocznicy przygotowaliśmy film „Borussia – spis treści”, który jest efektem naszej współpracy z olsztyńskim Studiem Ruchome Obrazki i pokazuje szerokie spektrum działań stowarzyszenia i fundacji, które należą do najaktywniejszych organizacji pozarządowych w regionie.

Zapraszamy do jego obejrzenia na kanale YouTube BORUSSIA OLSZTYN pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=XVPUPBiXaMQ

Od 7 lipca, co tydzień w środę, na naszym kanale YouTube publikowane będą podkasty prezentujące najważniejsze borussiańskie idee.

Projekt White-Red-White/ Wstęga Nadziei / СТУЖКА НАДЗЕІ 2021 trwa

Kontynuujemy projekt wsparcia Białorusinów w ich walce o wolną ojczyznę, gdzie głosy obywateli i obywatelek są słuchane i słyszane. W związku z dużym zainteresowaniem udziałem w naszej akcji przedłużyliśmy termin nadsyłania prac  do 15 marca 2021 r. Dotychczas w tworzenie Wstęgi nadziei włączyło się ponad 50 twórców z Białorusi,Francji, Litwy i Polski.

Zapraszamy do społeczności White-Red-White / Wstęga Nadziei na facebook: https://www.facebook.com/whiteredwhite2021, gdzie znaleźć można aktualne informacje na temat projektu.

Kuratorami projektu „Wstęga Nadziei” są Ewa Pohlke i Gintautas Vaicys .

Serdecznie dziękujemy tym wszystkim, którzy wsparli naszą akcję!

Prezentacja prac 21 lutego 2021 r.

Regulamin projektu w języku polskim

Regulamin projektu w języku białoruskim / Рэгламент праекта 

Regulamin projektu w języku angielskim / Rules and Regulations

Dziś mija 30 lat od dnia rejestracji Wspólnoty Kulturowej „Borussia”

Siódmego grudnia 1990 roku Sąd Wojewódzki w Olsztynie zarejestrował stowarzyszenie pod nazwą Wspólnota Kulturowa „Borussia”. W ten sposób zwieńczone zostały wielomiesięczne dyskusje programowe. Ich efektem był „Manifest”. Pierwszym przewodniczącym został Robert Traba. Kazimierz Brakoniecki przyjął misję tworzenia kwartalnika. Już w kilka miesięcy później ukazała się pierwsza publikacja „Biblioteki Borussii” – reedycja w nowym opracowaniu Ilustrowanego przewodnika po Mazurach pruskich i Warmii Mieczysława Orłowicza, a wkrótce tłumaczenie dzieła z połowy XIX wieku Idea polskości mazurskiego Niemca, Ferdynanda Gregoroviusa. Finałem roku pierwszego była międzynarodowa konferencja „Prusy Wschodnie – dziedzictwo i nowa tożsamość”.

Echo medialne przerosło najśmielsze oczekiwania twórców. O „Borussii” pisano i mówiono od dzienników i rozgłośni regionalnych przez „Gazetę Wyborczą” i „Tygodnik Solidarność” po audycje Tadeusza Nowakowskiego na falach Radia Wolna Europa. Profesor Tadeusz Chrzanowski na łamach „Tygodnika Powszechnego” swój entuzjastyczny artykuł zakończył frazą: „Nie dajcie się chłopcy i dziewczęta, trzymajcie kurs. Najwyższy czas budować Polskę realną: to znaczy taką, która jest zakorzeniona i w przeszłości, i w teraźniejszości, boć to przecież jest nasza Polska!” Spuentowałem ją równie entuzjastycznym niedowierzaniem: „Wytrzymamy! (?)”. Wytrzymaliśmy!

„Manifest” i apel Tadeusza Chrzanowskiego pozostają aktualne. Jest to dowód, że autentycznie twórcza wizja i kreatywne działanie nie starzeją się. Może być to także powód frustracji, że po 30 latach musimy znowu przypominać elementarz demokratycznych zasad. Jedno jest pewne: „Borussia” pokazała, jak niemożliwe, staje się możliwym; jak idea przekształca się w twórcze działanie i tworzenie wartości.

I tak trzymajmy!

Robert Traba

Przypominamy TEKST MANIFESTU BORUSSII

 

BACK