Podczas wykładu w Domu Mendelsohna prof. Ruth Leiserowiz przedstawi historię rodziny Grumachów, pochodzącą z dawnych Prus Wschodnich, którą odtworzyła na podstawie badań archiwalnych. Punktem wyjścia do opowieści o historii Grumachów, która ma swój początek w Wartenburgu (dzisiejszym Barczewie) i Allenstein (Olsztynie), a która kończy się w Jerozolimie, jest zdjęcie przedstawiające Nathana Grumacha i jego żonę Friederike, którzy pobrali się w 1893 r. Jak potoczyło się życie małżeństwa Grumachów, gdzie pozostawili swój ślad? Narracja skupia się na Allenstein w latach osiemdziesiątych XIX wieku, ale także na Berlinie podczas II wojny światowej.

Dr Nathan Grumach (1863-1908) przyszedł na świat w Wartenburgu (Barczewie) w rodzinie właściciela tutejszego tartaku Moritza Grumacha i jego żony Johanny z domu Abrahamsohn. Był uzdolniony muzycznie i miał piękny, czysty głos. Chętnie pomagał w synagodze i gdy wracał do domu na szabat, śpiewał tam podczas nabożeństw. Grumach poślubił pochodzącą z Allenstein (Olsztyna) Friederike Mendelsohn. Para zamieszkała w Tilsit (dziś Sowietsk w obwodzie kaliningardzkim), gdzie Grumach pracował jako notariusz.

Prof. dr Ruth Leiserowitz (Uniwersytet Humboldta w Berlinie) od 2009 r. jest zastępczynią dyrektora Niemieckiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Zajmuje się historią krajów nadbałtyckich oraz dziejami Żydów. Wraz z mężem i przyjaciółmi założyła stowarzyszenie „Żydzi w Prusach Wschodnich”, w którym aktywnie działa.

Spotkanie w języku polskim.
Serdecznie zapraszamy! Wstęp wolny!

Wsparcie finansowe: Goethe-Institut w Warszawie, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Samorząd Miasta Olsztyna i Fundacja im. Róży Luksemburg

* * *

Motyw graficzny: Ewa Pohlke
Oprawa graficzna: Andrij Fil

Autorem wystawy jest Kazimierz Brakoniecki – poeta, pisarz, współzałożyciel Stowarzyszenia Wspólnota Kulturowa „Borussia”

Termin: 28 marca 2023 (wtorek), godz. 18.00
Miejsce: Muzeum Historyczne w Ełku, ul. Wąski Tor 1

W programie: Autorskie oprowadzanie Kazimierza Brakonieckiego po wystawie

Więcej o wystawie mogą Państwo przeczytać na stronie Muzeum Historycznego w Ełku.

Okazją do spotkanie stało się wydanie 49. tomu Poznańskiej Biblioteki Niemieckiej – zbioru tekstów naukowych, literackich i publicystycznych, które ukazują różne aspekty procesu konstruowania i negocjowania „wschodniopruskości” (Robert Traba), konflikty pamięci oraz próby ich przezwyciężenia poprzez podanie w wątpliwość monolitycznych wzorców tożsamości regionalnej.

Hubert Orłowski– germanista, emerytowany profesor zwyczajny UAM, związany ze stowarzyszeniem Wspólnota Kulturowa Borussia w Olsztynie. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Jego specjalności to: literatura i kultura niemiecka ze szczególnym uwzględnieniem okresu Trzeciej Rzeszy, teoria narracji, semantyka historyczna i badania nad stereotypami. Jest autorem m.in. monografii „Literatura w III Rzeszy”, „Polnische Wirthschaft. Nowoczesny niemiecki dyskurs o Polsce”, „Dzieje kultury niemieckiej” (współautor). Redaguje serię wydawniczą (do tomu 35 wespół z Christophem Kleßmannem) „Poznańska Biblioteka Niemiecka”. Wyróżniony Orderem Zasługi I Klasy Republiki Federalnej Niemiec (2007). Doktor honoris causa Uniwersytetu Opolskiego (2005) oraz Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (2009). Laureat nagrody im. Friedricha Bollnowa Niemieckiej Akademii Jerzyka i Literatury (Darmstadt 2016).

Rafał Żytyniec– dr, kulturoznawca, studiował we Frankfurcie nad Odrą oraz w Moguncji. W latach 2006-2011 pracownik naukowy Centrum Badan Historycznych PAN w Berlinie, w latach 2012-2018 adiunkt Działu Historycznego, a od 1.02.2019 r. dyrektor Muzeum Historycznego w Ełku. Zainteresowania badawcze: historia literatury i kultury Prus Wschodnich ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Warmii i Mazur, historia i współczesność polsko-niemieckich stosunków kulturowych, II wojna światowa w pamięci zbiorowej Polaków i Niemców.

Wsparcie finansowe cyklu „Akademia Borussii”: Goethe-Institut w Warszawie i Urząd Miasta Olsztyna.